بخش‌های کلیه

• قشری: بخش بیرونی.
• مرکزی: شامل هرم‌های کلیه (قاعده به سمت قشر، رأس به سمت لگنچه).
• لگنچه: قیف مانند، محل جمع‌آوری ادرار و هدایت به میزنای.

لپ کلیه

هر هرم کلیه به همراه بخش قشری روی آن یک لپ را تشکیل می‌دهد.

بنداره داخلی

ماهیچه صاف (غیرارادی). در گردن مثانه.

بنداره خارجی

ماهیچه مخطط (ارادی). بعد از بنداره داخلی. (در نوزادان هنوز ارادی نشده است).

تک‌یاخته‌ای (پارامسی)

دفع از سطح بدن (انتشار). آب اضافی با واکوئول انقباضی دفع می‌شود.

بی‌مهره‌ها

• نفریدی: لوله‌ای برای دفع و تنظیم اسمزی (کرم خاکی).
• لوله مالپیگی: در حشرات. متصل به روده. آب و اوریک اسید وارد لوله شده، در روده آب بازجذب می‌شود و اوریک اسید دفع می‌گردد (صرفه‌جویی در آب).

ماهیان

• آب شیرین: آب وارد بدن می‌شود ⬅ ادرار رقیق و زیاد، نوشیدن کم.
• آب شور: آب خارج می‌شود ⬅ نوشیدن زیاد، دفع نمک از آبشش، ادرار غلیظ.
• غضروفی (کوسه): غده راست‌روده‌ای برای دفع نمک.

پرندگان و خزندگان

دفع اوریک اسید (کم‌آب). پرندگان دریایی و بیابانی غدد نمکی (نزدیک چشم/زبان) دارند که قطرات غلیظ نمک دفع می‌کند.

لایه‌ها (از بیرون به درون)

1. تیغه میانی: مشترک بین دو سلول. از جنس پکتین (پلی‌ساکارید چسبناک).
2. دیواره نخستین: اولین لایه که پروتوپلاست می‌سازد. سلولزی. قابلیت گسترش دارد (مانع رشد نمی‌شود).
3. دیواره پسین: در برخی سلول‌ها (مسن) ساخته می‌شود. ضخیم و غیرقابل گسترش. باعث استحکام و مرگ سلول می‌شود.

ارتباطات (پلاسمودسم)

کانال‌های سیتوپلاسمی که از عرض دیواره می‌گذرند و پروتوپلاست سلول‌های مجاور را به هم وصل می‌کنند.

لان: مناطقی که دیواره در آنجا نازک مانده و تجمع پلاسمودسم‌ها در آنجاست.

پارانشیم (نرم‌اکنه)

رایج‌ترین بافت. دیواره نخستین نازک. زنده و فعال. فتوسنتز، ذخیره و ترمیم.

کلانشیم (چسب‌اکنه)

دیواره نخستین ضخیم (نامنظم). زنده. استحکام همراه با انعطاف (زیر روپوست). مانع رشد نمی‌شود.

اسکلرانشیم (سخت‌اکنه)

دیواره پسین ضخیم و چوبی (لیگنین). مرده. استحکام زیاد. دو نوع: فیبر (دراز) و اسکلرئید (کوتاه، مثل دانه گلابی).

۱. کامبیوم آوندساز

بین چوب و آبکش نخستین تشکیل می‌شود.

به سمت داخل چوب پسین و به سمت خارج آبکش پسین می‌سازد. (مقدار چوب تولیدی بسیار بیشتر است).

۲. کامبیوم چوب‌پنبه‌ساز

در بافت زمینه‌ای پوست تشکیل می‌شود.

به سمت بیرون چوب‌پنبه و به سمت درون بافت نرم‌اکنه می‌سازد. مجموعاً پیراپوست را تشکیل می‌دهند (جایگزین روپوست).

گیاهان مناطق خشک (خرزهره)

• پوستک ضخیم.
• روزنه‌ها در فرورفتگی (غار مانند) قرار دارند.
• وجود کرک در اطراف روزنه (حفظ رطوبت).
• روپوست چند لایه.
• ذخیره آب در واکوئل (پلی‌ساکاریدها).

گیاهان آبزی

• پارانشیم هوادار (آئرانشیم) در ریشه و ساقه برای ذخیره اکسیژن.
• درختان حرا: ریشه‌ها از آب بیرون می‌آیند (شش‌ریشه) تا اکسیژن جذب کنند (چون در گل و لای اکسیژن کم است).