فصل نهم زیستشناسی یازدهم (هورمونها، حرکات و دفاع)
رشد جهتدار اندامهای گیاه در پاسخ به نور یکجانبه. ساقه به سمت نور خم میشود.
[cite_start]اگر نوک ساقه بریده شود، خم شدن متوقف میشود. نتیجه: عامل خم شدن در نوک ساقه است.
اگر نوک بریده شده روی آگار قرار گیرد و سپس آگار روی ساقه بریده شده گذاشته شود، ساقه خم میشود. نتیجه: عامل، یک ماده شیمیایی است.
نور یکجانبه باعث جابهجایی اکسین به سمت سایه (دور از نور) میشود. تراکم اکسین در سمت سایه باعث افزایش رشد طولی سلولهای آن سمت شده و در نتیجه ساقه به سمت نور خم میشود.
| نوع گیاه | شرایط گلدهی | مثال |
|---|---|---|
| روز کوتاه | شبهای طولانی (پاییز/زمستان). طول شب از حد بحرانی بیشتر باشد. | داوودی |
| روز بلند | شبهای کوتاه (بهار/تابستان). طول شب از حد بحرانی کمتر باشد. | شبدر |
| بیتفاوت | وابسته به طول روز نیست. | گوجهفرنگی |
برخی گیاهان برای گلدهی نیاز به سرمای زمستان دارند (گندم پاییزه). به این فرآیند بهارینهکردن میگویند.
ریشه همواره در جهت گرانش (مثبت) و ساقه در خلاف جهت گرانش (منفی) رشد میکند.
گیاهان ثابت هستند و نمیتوانند فرار کنند، پس مکانیسمهای دفاعی متنوعی دارند.
گیاه سلولهای آلوده به ویروس را میکشد تا ویروس نتواند پخش شود (قرنطینه). سالیسیلیک اسید (هورمون) در این فرآیند نقش دارد.
درخت آکاسیا پناهگاه و غذا برای مورچهها فراهم میکند و مورچهها در عوض از گیاه در برابر گیاهخواران دفاع میکنند.
وقتی نوزاد پروانه برگ تنباکو را میخورد، گیاه مواد فرار تولید میکند. زنبورهای وحشی جذب این مواد شده، نوزاد پروانه را پیدا کرده و روی آن تخمگذاری میکنند (شکارچی طبیعی).