فصل هشتم زیستشناسی یازدهم (تولید مثل جنسی و غیرجنسی)
در این روش گیاه جدید از بخشهای رویشی (ساقه، برگ، ریشه) والد ایجاد میشود و کاملاً شبیه والد است. تنوع ژنتیکی ایجاد نمیکند.
ساقه زیرزمینی افقی. دارای جوانه انتهایی و جانبی. (مثال: زنبق، سرخس).
ساقه زیرزمینی متورم و ذخیرهای. هر جوانه (چشمک) میتواند گیاه جدید بسازد. (مثال: سیبزمینی).
ساقه زیرزمینی کوتاه و تکمهمانند که برگهای گوشتی (فلس) به آن متصلاند. (مثال: پیاز خوراکی، لاله، نرگس).
ساقهای که روی سطح خاک به صورت افقی رشد میکند. (مثال: توتفرنگی).
گل ساختار تخصصیافته برای تولید مثل جنسی است. اجزای گل در ۴ حلقه روی نهنج قرار دارند.
در کیسه گرده (بساک)، سلولها میوز و سپس میتوز میکنند تا دانه گرده رسیده ایجاد شود.
دانه گرده رسیده شامل: دیواره خارجی/داخلی + سلول رویشی + سلول زایشی.
در تخمک، میوز و سپس ۳ بار میتوز رخ میدهد تا کیسه رویانی تشکیل شود.
کیسه رویانی: ۷ سلول و ۸ هسته (شامل ۱ تخمزا و ۱ سلول دوهستهای در مرکز).
گردهافشانی: انتقال دانه گرده از بساک به کلاله (توسط باد، آب یا جانوران). جانوران گردهافشان معمولاً جذب رنگ و بوی گل میشوند.
ویژه نهاندانگان است. دو اسپرم وارد کیسه رویانی میشوند:
اسپرم ۱ (n) + تخمزا (n) ⮕ تخم اصلی (2n)
منشا: رویان (گیاهک).
اسپرم ۲ (n) + سلول دوهستهای (2n) ⮕ تخم ضمیمه (3n)
منشا: آندوسپرم (ذخیره غذایی).
از رشد و نمو تخمدان ایجاد میشود (محافظت و پراکنش دانه).
| نوع میوه | توضیح | مثال |
|---|---|---|
| حقیقی | از رشد تخمدان | هلو، زردآلو |
| کاذب | از رشد نهنج یا سایر بخشها | سیب |
| بدون دانه | بدون لقاح یا سقط رویان | پرتقال، موز |
در یک سال رشد و تولید مثل میکنند و میمیرند. (گندم، خیار).
سال اول: رشد رویشی (ریشه/برگ). سال دوم: ساقه گلدهنده و تولید دانه. (شلغم، چغندر).
سالها زنده میمانند و معمولاً هر سال گل و دانه میدهند. (درختان، زنبق).